Ağ Topolojileri ve Yıldız Topolojisi

Ağ topolojileri, bir ağdaki bilgisayarların fiziksel ve mantıksal yerleşimini ifade eder. Sadece yerel ağ (LAN) içerisinde bulunan bilgisayarlarda işlem yapılabilmektedir. Network Topology (Ağ Topolojisi) alt maddelerinden teki olan fiziksel topoloji, bilgisayarların ne tür kablolar ile bağlı olacağını belirtir. Mantıksal topoloji ise bu cihazların nasıl haberleşeceğini belirtmektedir. Ağ topolojisi ile birbirine bağlı olan cihazları, ortak bir protokol altında birleştirerek stabil bir hat oluşturur. Kullanmak istediğiniz Ağ Teknolojisine göre farklı Ağ Topolojisi kullanılmaktadır.

Ağ Topolojisi iki sınıfa ayrılmaktadır. Bu sınıflar Fiziksel ve Mantıksal sınıflardır.

Fiziksel Topoloji Nedir?

Ağ cihazlarını bağlantı şekilleri, kabloların yerleşimi, bilgisayar ya da kullanılan cihazların yerleşimi gibi sınıfların değerlendirmeleri yapılmış ağ yapılarına Fiziksel Topoloji denir.

Günümüzde altı adet fiziksel topoloji vardır. Bunlar yıldız, halka, ortak yol, örgü, ağaç ve genişletilmiş yıldız topolojileridir.

Yıldız (STAR) Topolojisi

Günümüzde en yaygın kullanılan topoloji türü Yıldız (STAR) Topolojisidir. Bağlantının merkezinde bulunan bir switch ya da hub bağlantısı sayesinde, bağlı cihazlar birbirleriyle iletişime geçebilmektedir. Ağa bağlı olan bir cihaz başka cihaza veri göndermesi durumunda, veri yolu sırasıyla şöyledir, veri switch ya da hub’a gelir, hub ya da switch verinin hangi cihaza gideceğini kontrol eder ve o cihaza gönderir. Yani veri ilk merkezde bulunan bağlantı cihazına oradan da hedef cihaza gitmektedir. Bu durum yolu uzatıyor gibi gözükse de öyle değildir. Bu sayede sadece hedef cihaza gitmiş, gereksiz kablo kullanımı ortadan kalmış, maliyeti düşürülmüş ve arıza halindeki karışıklık ortadan kalkmıştır.

Yıldız Topolojisi kullanılacaksa bağlantı çift burgulu kablolar aracılığıyla olmalıdır. Cihazların merkez haber cihazına yani hub ya da switch cihazlarına uzaklığı en fazla 100 metre olmalıdır. Eğer 100 metreden fazla bir uzaklık söz konusu olursa performans oranı çok fazla düşecektir.

Yıldız Topolojisinin Avantajları

  • Ağın yönetimi kolaydır.
  • Ağdaki bir sorunu tespit etmek kolaydır.
  • Ağa yeni bir cihaz eklemek kolaydır.
  • Ağa bağlı bir cihazda oluşacak sorun ağı etkilemez.

Yıldız Topolojisi Dezavantajları

  • Merkezde bulunan cihazda herhangi bir sorun oluşursa bütün ağı etkiler.
  • Çok fazla kablo bağlantısı gerekmektedir.

 

Halka (RİNG) Topolojisi

Halka Topolojisi, adını kullanım şeklinden almaktadır. Halka biçimindeki ağın ortasında bulunan MAU cihazı sayesinde cihazlar birbirleriyle iletişime geçerler. Veri alıcı cihaza ulaşana kadar ağda bulunan bütün cihazlara teker teker uğrar. Ağ üzerindeki veri 3 byte şekilde bölünerek jeton (token) denilen bir kılavuz ile gönderilmektedir. Jeton ağ üzerinde sürekli dolaşım yapmaktadır. Bu topolojide herhangi bir cihazda sorun oluşması halinde bütün ağ çöker.

Halka Topoloji yapısı merkezinde yer alan Multistation Access Unit (MAU) ve ağa bağlanan cihazlardan oluşmaktadır. Halka topolojisi de Yıldız Topolojisi gibi çift burgulu kablolar ile yapılır. Halka topolojisi, diğer topolojilerle karşılaştırıldığında en az kullanılan topoloji diyebiliriz. Ağ çökme risk çok fazla olduğu için kullanımı azdır.

Halka Topolojisi Avantajları

  • Bağlı olduğu cihazların tamamı aynı yetkiye sahiptir.
  • Sunucuya ihtiyaç yoktur, bütün cihazlar sunucu gibi nitelendirilir.
  • Ağı büyütmeniz performans bakımından sorun teşkil etmez, yani performans çok az etkiler.

Halka Topolojisi Dezavantajları

  • Bağlı olan cihazlardan herhangi birinde sorun olması halinde bütün ağ çöker.
  • MAU ve ağ arayüz kartları, switch ve Ethernet kartlarına göre daha pahalıdır.

Ortak Yol (BUS) Topolojisi

Ortak Yol Topolojisi, iletişim omurga (backbone) denilen bir hat üzerinden iletişimini gerçekleştirir. Ağda gönderilen veri hedefe gidene kadar ya da sonlandırıcıya gidene kadar hata bağlı olan bütün cihazlara uğrar. Bu işlem trafik durumunu yükselttiği için ağ performansı düşük bir ağ topolojisidir.

Bus Topolojisi kullanılan yerlerde genellikle koaksiyel kablo kullanılmaktadır. Kullanılan kabloya göre ağ mesafesi değişmektedir. İnce bir koaksiyel bir koblo kullanılırsa hattın uzunluğu 185 metre olacaktır. Eğer kalın bir koaksiyel kablo kullanırsanız hattın uzunluğu bu sefer 500 metre olacaktır. Ağın uzunluğu ne kadar olursa olsun maksimum cihaz bağlama sayısı değişmeyecektir. Bus Topolojisine göre kurulmuş bir ağa en fazla 30 cihaz bağlanabilmektedir.

Ağ üzerinde bir veri göndermeden önce hattın başka biri tarafından kullanılmadığı kontrol edilir. Eğer başka biri tarafından veri gönderimi yapılıyorsa cihaz veri gönderimini beklemeye alacaktır. Ne zaman hat boş olursa o zaman veri gönderiminiz sağlanacaktır. Bu durum acil gönderilmesi gereken bir veri olması halinde büyük bir sorun oluşturacaktır.

BUS (Ortak Yol) Topoloji Avantajları

  • Ağı kurmak kolaydır.
  • Ağa yeni bir cihaz rahatlıkla eklenebilmektedir. Yani kolaydır.
  • Bu topolojiye uygun hat maliyeti düşüktür. Yani ekonomiktir.
  • Bu topolojide az kablo kullanılmaktadır.
  • Switch ya da Hub gibi bir cihaza ihtiyacınız yoktur.

BUS (Ortak Yol) Topoloji Dezavantajları

  • Ağa en fazla 30 cihaz bağlayabilirsiniz.
  • Ağın en fazla hat uzunluğu bellidir, bu uzunluğun üzerine çıkılamaz. Yani hat uzunluğu sınırlıdır.
  • Omurgada oluşabilecek herhangi bir sorun bütün hattı etkiler.
  • Yaşanabilecek sorunların tespiti, yaşanılan sorunların çözümü ve yaşanabilecek sorunların giderilmesi gibi işlemler zordur.
  • Ağdaki bant genişliği sınırlıdır ve düşüktür.

Örgü (MESH) Topolojisi

Örgü Topolojisi, farklı bir topoloji türüdür. Ağda bulunan bütün cihazlar birbiriyle doğrudan bağlıdır. Genellikle geniş alan ağları (WAN) arasında kullanılır. Ağa bağlı cihaz N varsayalım, ağ üzerindeki bağlantısı sayısını da N*(N-1)/2 olarak hesaplarız. Bu formüle göre hesaplama yaparak bağlantısı sayısını direkt bulabilirsiniz.

Örgü (MESH) Topolojisi Avantajları

  • Ağa bağlı olan cihazlardan herhangi birinde sorun olması hattı etkilemez, ağ bağlantısı devam eder.
  • Veri iletim hızı baya yüksektir.
  • Ağın genişletilmesi diğer bağlantıları etkilemeden yapılabilmektedir.

Örgü (MESH) Topolojisi Dezavantajları

  • Bağlantı sayısını normalden fazladır.
  • Karmaşık bir yapıya sahiptir.
  • Kablo kullanımı çok fazladır.
  • Ağ kurulumunda maliyeti yüksektir.

Ağaç (TREE) Topolojisi

Ağaç Topolojisi, Yıldız Topolojisi ile ortak kullanılan topolojidir. Merkezde bulunan bir yol (Omurga) üzerine yerleştirilen Switch ya da Hub’lara bağlı cihazlarla oluşturulmaktadır.

Bu topoloji adını kurulum şeklinden almıştır. Aynı bir ağaç gibi nitelendirilmiştir. Tree topolojisinde omurga, ağaç gövdesi gibi düşünülmekte ve kullanılan Switch ya da Hub’larda ağaç dallarının modellemesidir. Bu topoloji büyük ağlarda omurgayı oluşturmak için kullanılmaktadır.

Ağaç Topolojisi Avantajları

  • Farklı üreticilere ait cihazlarla ya da üreticilere ait donanımlarla uyumlu çalışır.
  • Ağı genişletmek kolaydır.
  • Ağda oluşan herhangi bir sorunu tespit etmek ve sorunu çözmek kolaydır.
  • Ağı yönetmek ve bakımlarını yapmak kolaydır.
  • Dallardan herhangi birinde oluşacak sorun diğer dalları ve gövdeyi etkilemez.

Ağaç Topolojisi Dezavantajları

  • Kablolama, yani ağ kablo tesisat döşeme işlemi zordur.
  • Ağaç dalları ne kadar çok olursa ağın bakımı ve ağın yönetimi o kadar zorlaşır.
  • Omurgada oluşan herhangi bir sorun bütün ağı etkiler.

Genişletilmiş Yıldız (EXTENDED STAR) Topolojisi

Yıldız topolojisinin genişletilmiş haline Extended Star Topology denir. Genişletilmiş Yıldız Topolojisi, merkezde bulunan Hub ya da Switch’e yani bir Hub ya da Switch eklenmesiyle oluşmaktadır. Örnek verecek olursak bir Yıldız Topolojisine uygun şekilde ayarlanmış ağ hayal edelim. Bu ağı kullanan kurum ya da kuruluş sürekli yeni bir cihaz ekliyor. İlk kullanılan Switch ya da Hub belli bir süre sonra yetersiz kalacaktır. Bu durumda yeni bir Switch ya da Hub eklenmesi gerekecektir. Bu da genişleme olmaktadır. Eğer böyle bir ağ varsa Genişletilmiş Yıldız Topolojisi olarak geçmektedir. Yani dalda birden fazla Switch olduğu durumda Genişletilmiş Yıldız Topolojisi deniyor.

Yıldız Topolojisi ile herhangi bir avantaj ya da dezavantaj farkı bulunmamaktadır.

Yıldız / Genişletilmiş Yıldız Topolojisinin Avantajları

  • Ağın yönetimi kolaydır.
  • Ağdaki bir sorunu tespit etmek kolaydır.
  • Ağa yeni bir cihaz eklemek kolaydır.
  • Ağa bağlı bir cihazda oluşacak sorun ağı etkilemez.

Yıldız / Genişletilmiş Yıldız Topolojisi Dezavantajları

  • Merkezde bulunan cihazda herhangi bir sorun oluşursa bütün ağı etkiler.
  • Çok fazla kablo bağlantısı gerekmektedir.

Mantıksal Topoloji Nedir?

Ağ üzerinde bulunan cihazların haberleşme şekillerine ve kullandıkları iletişim protokollerine mantıksal topoloji denir. Mantıksal topoloji daha çok açıklama için kullanılır.

Mantıksal Topoloji ikiye ayrılmaktadır. Bunlar Yayın Topolojisi ve Jetonlu Geçiş Topolojisidir.

Yayın (BROADCAST) Topolojisi

Bu topolojide veriyi gönderen cihaz, veriyi ağa bırakır. Veri alıcı cihaza ulaşıncaya kadar bütün ağdaki cihazları dolaşır. Ağa bağlı cihazların öncelik hakkı yoktur. Bu yüzden ağdaki bütün cihazlara veri iletimi gerçekleşmektedir.

Jetonlu Geçiş (TOKEN PASSİNG) Topolojisi

Halka Topolojisinde kullanılan sistem diyebiliriz. Jeton tüm ağı dolaşır ve sırayla tüm cihazlarla iletişime geçer ve alınacak veri var mı ya da gönderilecek veri var mı diye sürekli kontrol eder.

Örnek Müfredat için tıklayınız.


Bir cevap yazın

Görüşmeyi Başlat.
1
Yardımcı Olmamızı İster misiniz?
Merhabalar, Sitemize Hoşgeldiniz... Özgün içeriklerimiz ile başka yerde bulamayacağınız bilgileri sizlere aktarıyoruz.
Ağ Topolojileri ve Yıldız Topolojisi paylaşımımıza baktığınızı görüyorum. Yardımcı olmamı ister misiniz?